Por un feminismo de irmás de terra


A primavera intúese, e hai unha semente que xermola e que loita por medrar. Soa, comeza a abrirse paso, rompendo a terra, aos poucos, ao ritmo do sol, irá medrando. Pero para nacer e medrar tamén necesita a auga. E se non chega, loitará por atopala.

Irmá,

nós,

tamén somos así. Abrímonos paso como as sementes. A primeira vista parecen invisibles, pero que medran ca forza das nosas voces nun territorio cheo de vida que non deixa de tecer comunidade grazas ás nosas mans e as nosas palabras.

Tamén somos parte da vida dos nosos pobos: nana, raíz, latexo. E como esas sementes que se enganchan na la das trashumantes para xermolar a miles e miles de quilómetros do seu lugar de orixe, resistimos e loitamos. E miramos ás que nos precederon e sabemos porque non podemos calar máis.

Din que o 8 de marzo é de todas.

Pero o que se reflicte nos medios e nas redes non adoita ser así. Porque moitas veces quedamos na superficie e non imos máis aló das cidades, e de nomear e celebrar a mulleres dos círculos estritamente culturais.

Onde quedamos as mulleres rurais? Como? Como sacar da sombría o que non se coñece? Como valorar unhas mans que traballan pero que, a vista de moitos, seguen sendo invisibles?

As mulleres rurais, neste sistema capitalista, tecnocrático e urbanocéntrico, fomos sempre dobremente marxinadas, dobremente esquecidas: por ser mulleres e por ser rurais.

Mulleres rurais,

irmás dun fillo único, mulleres de, fillas de, irmás de, netas de, sobriñas de…

Sempre na sombra, pero levando todo o peso. Donas de nada, pero encargadas de todo.

Xa vai sendo hora de render homenaxe ao traballo e á suor de mulleres como as nosas avoas e as nosas nais, que tanto traballaron a terra e que, á vez, cargaron coa mochila dos coidados domésticos á sombra, no máis absoluto silencio.

Hai que nomealas unha a unha.

Servir de altofalante para que as súas voces retumben.

Contar que tamén foron: que son e serán mulleres fortes de terra que a maioría das veces non puideron elixir nin decidir. Que a base de renuncias, medrando nunha casa construída sobre cimentos de desigualdade e machismo, abríronnos verea ás demais.

E non:

non nos esquecemos tampouco daquelas que hoxe, aínda que quixesen, non poden facer folga nin vir á manifestación.

Porque seguimos sendo nós as que coidamos: das persoas, dos rabaños, dos cultivos, dos campos, os bosques e dos pobos. E –como non– non podemos esquecer a todas esas compañeiras migrantes que traballan en situacións precarias cheas de abusos e machismo no noso territorio. Elas, mulleres, rurais e migrantes, triplemente marxinadas.

Insistimos.

Xa é hora de cambiar a forma de mirar.

Sempre estivemos aquí. Traballando a terra, coidando, sendo a raíz invisible pero esencial que facía que o fogar seguise en pé.

A pesar do difícil que o tiveron as que nos precederon e do difícil que segue sendo agora.

Non, non necesitamos que ninguén nos salve.

Queremos espazos e altofalantes: Estamos aquí, estivemos: queremos seguir estando.

Queremos que a Administración non pense só en satisfacer as demandas das cidades, porque nós tamén necesitamos servizos básicos. Queremos poder decidir se irnos ou quedarnos. Queremos deixar de ser cidadás de segunda. Queremos soberanía alimentaria, gandaría extensiva e agroecoloxía. Queremos crear comunidades, mantelas, axudarnos sempre as unhas ás outras. Sentirnos recoñecidas e apoiadas.

E queremos ser un exemplo para as nenas do futuro, sexan ou non as nosas fillas ou as nosas netas. Queremos dicirlles que esta tamén é a súa terra. Que esta cultura chea de animais, árbores, territorios e persoas tamén é delas. Que de aquí vimos e é cara onde imos. Porque non nos queremos ir. Porque cremos que outras formas de vida, de relación e de produción son posibles, máis aló deste sistema explotador, e que as nosas marxes teñen moito que ensinar e que nutrir.

auzolan en euskera,

a vecinal en aragonés,

facendera en leonés,

sestaferia en asturiano,

roga en galego,

a tornallom en valenciano,

a cumuña en cántabro,

treball a jova en catalán,

a vediau en aranés…

Traballos comunais, mans que coidan e axudan. Unha forma natural de traballo para realizar moitos labores do campo ou da contorna rural, en xeral, que alimentaban e daban vida aos nosos pobos.

Agora, máis que nunca, temos que recuperar estas palabras, e –sobre todo– dar vida de verdade a todo o que estas palabras do noso territorio conteñen.

Temos que seguir tecendo redes no medio rural, contar, falar, alzar a voz, axudarnos as unhas ás outras. Formar parte da raíz e das ramas.

Porque o noso territorio non está baleiro, por máis que vos empeñastes en baleiralo.

Porque seguimos aquí, porque estamos vivas aquí.

Por un feminismo de todas,

por un feminismo de irmás de terra.

***

Podes adherirte ao noso manifesto aquí. Xuntas, mellor.

***

A ilustración é de Cristina Jiménez. Podedes descargala para imprimila aquí.

(Este Manifesto foi escrito por Lucía López Marco e María Sánchez. Grazas aos consellos e anotacións de Patricia Dopazo, Anna Gomar, Branca Ruibal e Elena Medel. E a tantas que fixestes chegar as vosas achegas.)

Traducido por O Tempo da Aldea