Qué verde yera la mía val

Articlo publicau o 24 d’aviento de 2015 en Eldiario.es Cantabria

“Pero, cómo han puesto fer isto?, con lo verde que yera la mía val y agora mira-te-la! No i queda brenca! Quí ha feito isto? Por qué?”, se pregunta dende o desconsuelo, a indignación y a incomprensión qui s’ha criau feliz en un patrimonio que recibió gracias a que os suyos debantpasaus, y os debantpasaus d’os debantpasaus que ya lo recibioron d’os suyos debantpasaus, decidioron cudiar y conservar, porque, encara que dengún no les heba explicau a fotosintesi, ni a simbiosis que practican qualques especies, os suyos debantpasaus sabeban bella cosa que han ixuplidau os suyos contemporanios: que a tierra no ye de dengún encara que tienga duenyo, y que cal cudiar-la, respectar-la y escuitar-la ta que as siguients cheneracions puedan seguir obtenendo alimento y oxicheno d’ella.

No entiende cosa, pero ye que no tiene entendimiento. Cómo puede belún cremar l’entorno de Los Tojos en a impresionant Val de Cabuerniga t’acabar con toda a vida que i habita? Cómo puede belún anteposar os suyos intréses a o bien d’as cheneracions futuras?

Dende o sabado pasau a Cornisa Cantabrica ye ardendo. Quasi cinquanta focos expandiban o virus d’o fuego y o fumo por as verdes vals cantabras. Y no, ni estioron casuals, ni bienintencionaus, como tampoco no i hai prous apelativos ta qui los causoron. A dubda ye qué ferán agora: Plantar eucaliptos?, devantar construccions innecesarias? Y dillá d’ixo, qué se ferá ta privar-lo?

O pasau verano s’aprebó a polemica Lei de Monts que permite construir sobre terreno incendiado. Si ixa lei nunca s’hese aprebau, probablement, Cantabria y Asturias no serían infectadas por o fuego. Pero rai, porque nos i feremos a la color negra tizón y nos ixuplidaremos. De feito, belún recuerda ya quí aprebó ixa lei y quí ha ganau as eslecions en pleno incendio? Os propios meyos de comunicación yeran mas pendients d’informar sobre cómo iba vestiu Pedro Sánchez a la hora de votar que de cómo abanzaba o fuego.

Hue a mayoría d’a chent dedicará o día a desfrutar d’a suya familia, atros no podrán porque les n’ha levau o fuego, como o piloto que falleció ahiere en Asturias safocando un incendio. Uns pocos serán con a uellada fixa en o mont, veyendo negro o suyo pasau y o suyo futuro, entre que os culpables s’implen a pocha con uns billetes que, amás de no dar-les a felicidat, aspero que les deixen sin suenyos, porque, como diz a mía amiga Marta, “no bi ha parolas… no bi’n ha”, con o verde que yera a mía val…

O 80% d’as ganaderias lacteas con problemas se queda sin aduyas

Ahiere, martes 29 de setiembre, se publicaba en o Boletín Oficial d’o Estau a cuantía d’as aduyas dirichidas a las explotacions lacteas. Tot y que s’heban anunciau 300 millons ta paliar os baixos pres a os quals a industria compra a leit a os ganaders, finalment se destinarán 20 millons. T’a Unión de Chicotz Agricultors y Ganaders (UPA), ista medida significa “que o unico obchectivo d’o departamento d’Isabel García Tejerina yera frenar as movilizaciones d’os ganaders”.

O pre maximo percibiu por litro de leit ta poder acullir-se a las aduyas s’ha fixau en 24,5 centimos, por lo qual se deixa difuera a quasi o 80% d’as explotacions afectadas por os baixos pres d’o sector que no pueden amortizar os costes de producción. D’atra man, dende UPA sinyalan que iste pre lanza un mensache claro d’o que t’o Gubierno ye un pre sostenible”.

Tamién se quedan sin dreito de subvención aquellas explotacions que levan sufrindo impagos mientras quatro u cinco meses, en tener un pagaré u una reconoixencia de deuda d’interpresas morosas en concurso d’acreedors u en tramites d’extinción.

[cml_meya_alt itz='849']cow-800306_1280[/cml_meya_alt]

Dende a organización agraria UPA han pediu a o Ministerio d’Agricultura que amillore, vía corrección d’errors, os enunciaus d’ista orden y s’ha exichiu “un pago chusto por o pre d’a leit y no una politica de limosnas con un claro proposito electoral, porque lo unico que aconsiguen ye tapar-le as vergüenyas con diners publicos a aquellas industrias que son tresladando a o campo contractos vasuera y pres de miseria con total impunidat”.

Transuancia y turismo sostenible en Soria

[cml_meya_alt itz='553']CHDlqSXUkAEW6Ig[/cml_meya_alt]

Somos Trashumantes ye un prochecto ideyau por a Mancomunidat Tierras Altas de Soria y os Concellos d’Oncala y de Las Aldehuelas que ofreix a os viachers acompanyar entre tres días a os pastors transuants, dende a suya plegada t’a ciudat de Soria dica Los Campos, y d’ista traza poder descubrir un d’os oficios mas bonicos, a la vez que sacrificaus, d’o meyo rural.

A transuancia ye una practica ganadera tradicional cada vez mas tasa, consiste en o desplazamiento d’o bestiar ta aprofitar a o maximo os recursos naturals; asinas pues, d’hibierno se treslada a o bestiar a zonas baixas, mientres que de verano ye en zonas de mayor latitut, destinadas a pastos de verano.

Dende Soria Vacancias y Tierras Altas, han quiesto dar una valor adhibida a ista practica en extinción, y ofreixen a os visitants “descubrir a experiencia de convertir-se en pastor y guiar a las uellas en o suyo torno dende tierras extremenyas dica a localidat de Los Campos y, d’ista forma, amostrar todas ixas actividatz d’as poblacions que poco a poco van desapareixendo”.

L’actividat que ofreixen no solament consiste en caminar y adormir a o raso con os pastors y as suyas uellas de vez que se recorren paisajes increibles como a zona d’a Valle del Tera, os grans acebals d’Oncala y Garagüeta u a Sierra de l’Alba; sino que tamién se participa en a Fiesta d’a Transuancia, un acto de reivindicación antropolochica que leva celebrando-se quantos anyos y en o qual no faltará a gastronomía tradicional, as exhibicions d’actividatz pastorils, a moda sostenible realizada con lana merina, o esquileo u o filau.

Podetz trobar mas información sobre ista actividat punchando aquí.