A ganadería extensiva ha dau forma mientras milars d’anyos a o paisache que hue nos arrocla. Mantenir os ecosistemas agrosilvopastorals ye esencial pa mantenir l’equilibrio d’a flora y a fauna y continar fixando población en as nuestras zonas rurals. Ixa ideya ye la que quiere transmitir ista cinta, a primera d’a canal de youtube de Mallata.
Ganadería Extensiva
Chornada en L’Aínsa de Iniciación en a Chestión de Pastos
Iste viernes 12 de chunio se celebra en L’Aínsa a chornada “Iniciación en a chestión de pastos”, que organiza l’Asociación de Criadors de Vacuno Pirenaico (ASAPI). L’obchectivo ye amanar a ganaders y tecnicos un modelo de chestión que achuga por aumentar l’autonomía d’as explotacions, chestionando de millor traza l’equlibrio dentre suelo, plantas y animals. a chornada ye gratuíta y a inscripción se fa ninviando un email a asapi@pirineos.com
As plantas como base d’o pastoreo
Se tracta de chestionar as plantas con os animals y no a la inversa como fundamento d’o pastoreo.
A relación estreita y complementaria que las plantas, o suelo y os animals mantienen, constituye un ecosistema que permite una agricultura productiva, rentable y respectuosa con l’entorno. Fer consumir a os animals hierba en o suyo millor momento vechetativo ye la clau d’o pastoreo que quiere obtener uns resultaus economicos y meyo ambientals adequaus.
Ta obtener un rendimiento correcto d’o pastoreo ye important saber chestionar as plantas y respectar os siguients prencipios basicos:
- Regle nº 1: Pastar siempre en o momento vechetativo optimo de las plantas.
- Regle nº 2: Nunca realizar sobrepastoreo.
A combinación d’istes 2 prencipios, aumenta considerablement a calidat y a salut d’as plantas.
A dichestibilidat y l’apetencia d’as plantas, s’incrementa influindo dreitament sobre a producción animal por hectaria, podendo plegar a duplicar-se mientres a cantidat d’a materia seca s’incrementa entre o 30% y o 50%. Tot isto favoreixe a biolochía d’o suelo y o desembolique d’o sistema radicular d’a planta que orichina:
- Almacenamiento d’enerchía y recursos d’a planta.
- Aumento d’a capa d’humus d’o suelo.
- Mayor capacidat de retención d’augua y nutrients.
- Incremento d’a cantidat de materia seca altament digestible en la planta.
- Se favoreixe o ciclo reproductivo de la planta.
- S’aconsigue un equilibrio de minerals y oligoelementos en la planta.
Cómo afecta a o suelo a chestión d’os pastos?
O pastoreo afecta a os procesos fisicos, biolochicos y quimicos d’o suelo. Por unatra parte, o pastoreo de precisión, amillora a estructura d’o suelo, aumentando a fertilidat y a vida biolochica d’o suelo.
Tot isto, puede aconseguir, sin a utilización d’abonos y sin l’emplego de treballos mecanicos, a condición que o suelo no sía excesivament degradau.
Istes resultaus pueden obtener-se simplament aumentando a eficiencia d’a fotosintesi y l’aprovechamiento de las plantas. Asinas, componius carbonados y materia organica son introducius de nuevo en o suelo.
As plantas aumentan a vida d’o suelo. Ye ista una interacción d’entre plantas y animals o que aumenta a producción de materia seca y por tanto a restitución d’elementos ent’o suelo. As plantas son a base d’o sistema.
Por tanto, os pastos y o suelo en el qual creixen las plantas, son as fuents d’ingreso d’a interpresa agraria.
Uns pastos d’alta calidat que suministren prou carburant t’a nuestra interpresa, no pueden existir sin un suelo vivo.
Un buen aprofitamiento d’os recursos, ye fundamental ta guarenciar o mantenimiento y rentabilidat d’as explotacions ganaderas. Dende ista perspectiva, hemos de cudiar a o maximo a tierra y asegurar a maxima sintonia d’entre suelo, plantas y animals.
En a chornada que organiza ASAPI, se desembolicarán istes conceptos entre o maitín con a presencia de tecnicos d’a Consultoria francesa PatureSens y a colaboración como traductor, moderador y expierto en a chestión d’os pastos pirenaicos, o scientifico d’o CSIC D. Federico Fillat. De tardes, se visitarán pastos y se debatirá sobre l’aprendiu amás d’observar diferents sistemas d’encletau y chestión de praderas.
Programa d’a Chornada
Sesión primera: Duración 3 h 30 menutos
*Obchectivos pedagochicos d’o módulo:
Permitir a os alumnos, comprender y asimilar las bases d’a chestión d’os pastos: Prencipios y metodos ta una buena chestión ganadera d’os pastos.
*Contenius:
Historia d’as tecnicas d’aprofitamientos de pastos: Os rabanyos de rumiantes dende Andre Voisin dica hue.
*Prencipios de base:
Prencipios botanicos.
Como aumentar a cantidat de materia seca por Ha.
Cantidat de materia seca a lo largo de l’anyo.
Calidat d’os pastos.
Composición d’a materia seca (proteínas, azúcares, minerals y oligoelementos).
Calidat d’as praderas a lo largo de l’anyo.
Autonomía alimentaria y proteica.
Relación entre sistema radicular de la planta y pastoreo.
Os efectos d’o pastoreo sobre las plantas.
As leguminosas, calidatz y fixación de nitrocheno.
Reparto d’orina y heces en os pastos.
Autonomía en nitrocheno.
*Prencipios de chestión de pastos:
Intensidat d’o pastoreo, freqüencia, estacionalidat.
Periodo de rebrote.
Lotes de bestiar y carga ganadera. Prencipios d’a rotación.
*Puntos de control. a chestión de pastos a partir d’a producción:
Concepto de residual a la salida d’o pastoreo, pesache.
Comportamiento animal.
Sesión segunda: Duración 3 h 30 menutos
*Obchectivos pedagochicos d’o modulo:
Permitir a os alumnos, comprender os puntos clau que influyen en o rendimiento d’os animals. Saber meter en funcionamiento un sistema optimo de pastoreo.
Conoixer as bases d’a chestión de parcelas, conoixer os calculos sobre a freqüencia d’as rotacions asinas como estratechias estacionals en función d’a calidat y cantidat de materia seca.
*Contenius:
Recursos y ferramientas t’a chestión de parcelas.
Explicación y presentación de materials d’encletau, tipo fibra de veire,..
*Visita a os pastos:
Evaluación en grupo d’a flora, d’o sistema de pastoreo actual.
Demostración practica sobre o terreno.
*Discusión, intercambio y desembolique d’una plataforma d’intercambio d’información.
Mas información en www.razapirenaica.com
Mallatas (I): Introducción
Dende fa ya quasi un anyo, me rondaba por a cabeza la ideya de fer un blog que tractase temas relacionaus con a ganadería sostenible, extensiva, ecolochica… Y por o mío esmo no feban mas que pasear-se posibles temas (que seguntes a disponibilidat de tiempo que tienga, s’irán plasmando aquí con mayor u menor freqüencia) ta publicar. O problema yera que no se m’ocurriba garra nombre. Buscaba un nombre que definise, en una parola, ixe modelo de ganadería que viengo a esfender. Dica que fa poco, s’enchegó a bombeta. Curiosament heba estau siempre astí: mallata.
Ta qui no lo sabatz, mallata ye lo que en castellan se conoix como “majada” y ye un puesto enmeyo d’o campo u d’a montanya que sirve como cubillar d’o bestiar y d’os pastors quan les sobreviene o mal orache y tamién entre as nueitz que han de pasar en ixas zonas entre o pastoreo u a transuancia. A definición de Wikipedia adhibe que a mallata “se compone d’una u quantas casas chicotas u chozas que sirven de cobertizo a o bestiar y acondicionadas como cubillar t’o pastor, rodiadas por una cerca, normalment de piedra, que fa as veces de corral. Se gosan de situar en zonas an l’augua, os pastos y l’alimento son abundants y os animals puedan estar suficientment abastecius”.
Buscando publicacions que charrasen d’as mallatas, me trobé con un articlo muit interesant d’Enrique Satué y José Luis Acín Fanlo titulau Vida Pastoril en una mallata de Sobremonte, publicau en 1983 en Temas de antropología aragonesa, y que se puede consultar en este enrastre (puncha aquí). En iste articlo, sobre a descripción de mallata, y a diferencia entre ista y o cubilar, amaneixe lo siguient:
“Mallata y cubilar pueden pareixer sinonimos, y manimenos a diferenciación ye clara: a primera fa alusión a o puesto an que o bestiar pasa a nueit estival en a tasca alpina, componiu por caseta pastoril y corral de paret de losa u enmarcación aproximada de buxos; o cubilar no ye que un prau cheneralment ficau en un pinar, an que o bestiar “fa tiempo” en puyar u baixar d’os puertos. Todas dos parolas tienen correspondencia a totz dos costaus d’a cordillera: “cubilar” entronca con o termin gascón “couyala”. Mallata, que estió replegada en l’aria pirinenca de Barèges por Gerhard Rholfs con l’acepción de “mallado”, proviene d’o latín “macula”, que fa alusión a la malla protectora que extenderían os pastors ta protecher a o rabanyo d’as alimanyas.
O cubillar pastoril d’a “mallata” tiene un alto intrés filochenetico malas que nos sinyala o que sería o primer estadio d’a casa pirinenca (cubillar-borda-casa).
Mereixe a pena resaltar que a evolución estructural d’istes cubillars no ye en relación directa con a riqueza d’a comunidat pastoril que las animó, sino mas bien se relaciona con a suya ubicación cheografica: emplego de materials, etc. Asinas, en a mesma epoca, os pastors d’Ansó se refuchiaban en os extraplomos d’Estanés u Auguas Tuertas, mientres que as comunidatz mas humils de Sobremont u Sobrepuerto construiban minibordas aisladas en a tasca u porque o meyo no le daba unatro amparo, chenerando una solución arquitectonica mas innovadora.
Isto nos charra en parte d’o constant caracter marguinal d’o pastoril, encara en as comunidatz mas ricas, an que o pastor siguió sumiu dica l’aparición d’a industrialización en un arcaísmo inamovible, basau por unatra parte en a fuerte hierarquización d’a institución d’a casa.”
Por unatro costau, a parola majada, en castellán, tamién fa referencia a o majadeo u redileo, que consiste en en fer adormir a o bestiar mientras una sola nueit en una parcela acotada por un ret u qualsiquier atro recurso facil de transportar. A la nueit siguient se mueve o cercau enta unatra parcela contigua, y asinas succesivament dica aconseguir que o bestiar haiga adormiu en toda a superficie d’a “majada”, aconseguindo d’ista traza fertilizar o terreno y estimular a producción d’humus, amás de enriquir a suya composición en plantas d’alta productividat, como son as leguminosas.
Manimenos, o termin aragonés, mallata, no aculle iste zaguer significau. Y lo mas similar a o majadeo sería “femar campos con cletaus“.
Y con ista introducción a o blog, y a las mallatas, un d’os símbolos d’a ganadería sostenible y extensiva en a Peninsula Iberica, d’as que continaré charrando proximament, me despido por hue.
![[cml_meya_alt itz='558']chornada_pastos[/cml_meya_alt]](http://mallata.com/wp-content/uploads/2015/06/jornada_pastos-220x300.jpg)
![[cml_meya_alt itz='559']calf-790263_640[/cml_meya_alt]](http://mallata.com/wp-content/uploads/2015/06/calf-790263_640-300x199.jpg)
