Taller local “Guardians d’o Territorio. Innovación social en o medio rural”

O prochecto H2020 Innovación social en arias rurals marguinals (SIMRA por as suyas siglas en anglés) organiza iste sabado 1 d’abril un taller local en Mora de Rubielos (Teruel) titulau “Guardians d’o Territorio. Innovación social en o medio rural”. O taller ye de baldes previa inscripción ninviando un email a medioambiente@gudarjavalambre.es.

O programa previsto ye o siguient:

9:30 Recepción de participants y bienvenida.

10:00 Innovación social en o mundo rural: os vecins en a chestión d’os recursos agro-forestals.
Elena Górriz. Investigadora, Usina Rechional d’o Mediterranio de l’Instituto Forestal Europeu

10:30 A custodia d’o territorio. Historia y metodo.
Jorge Abril. Coordinador, Asociación Desembolique Maestrazgo-Secretaría Tecnica Ret Aragonés de Custodia d’o Territorio

11:15 Apadrina una olivera. Iniciativa de Desembolique Rural Sostenible. Cómo recuperar 100.000 oliveras centenarias abandonadas?
José Alfredo Martín y Alberto Alfonso. Cofundadors, Asociación Recuperación Olivos Yermos Oliete

12:00 Pausa

12:15 Vídeoconferencia: Cómo favoreixer l’acceso a la tierra?
Jordi Martí. President, Asociación Terrafranca

13:00 O banco de tierras: prevención d’incendios forestals y recuperación de paisache.
Olga Ric. Tecnica de Medio Ambient, Comarca Matarranya

13:45 Iniciativa privada ligada a la chestión agro-forestal d’a finca Buixcarró.
Vicent Ferri. Fundación Victoria Laporta Carbonell, P.N. Serra Mariola

14:30 Chenta

Tarde: Actividat con as entidatz comarcals

Pa mas información puncha aquí 😉

Economía solidaria ta un buen vivir en o medio rural aragonés

En Aragón, somos vivindo istes zaguers anyos un afortunau despegue d’a Economía Social y Solidaria (ESS) d’o qual una buena preba ye a recient setena edición d’a Feria d’o Mercau Social d’Aragón. Iste desembolique manimenos se ye centrando en a propia ciudat de Zaragoza, conseqüencia d’a singular disposición d’o territorio aragonés con un extenso medio rural de baixa densidat de población que rodea a gran macrocefalia d’a suya capital.
No cal insistir guaire en as posibilidatz que ofreix a ESS a partir d’a mesa en practica d’os suyos seis prencipios fundacionals: a equidat, o treballo, a sostenibilidat ambiental, a cooperación, l’ausencia de fins lucrativos, y o suyo compromis con l’entorno. Ista traza mas democratica y sostenible de realizar una actividat economica leva anyos implantando-se dillá d’o nuclio urbano de Zaragoza capital. Van puyando china chana as entidatz que practican a ESS en o medio rural y que treballan en ret compartindo obchectivos y formas de fer con atras entidatz que fan parte de REAS Aragón u d’o Mercau Social d’Aragón. Pero amás son numerosos os prochectos productivos y economicos, muitos d’ells lideraus por mullers que, en o medio rural aragonés, responden por un regular a os prencipios d’a ESS sin estar-ne conscients u sin haber-se uniu encara a iste incipent ret. Y ye gracias a istos prochectos que muitas zonas rurals d’Aragón son dispertando a la esperanza de creyar dende o propio territorio un millor futuro t’os suyos propios lugars, una actividat economica t’o buen vivir de toda la comunidat.

Cal, por tanto, que integrants d’a ESS, personas cercanas a ella y atras que, sin haber-lo encara verbalizau, comparten con ella medios y fins, todas ellas habitants d’os lugars d’Aragón, nos metamos a treballar de conchunta ta favoreixer a conoixencia d’a ESS como una vía d’acceso a l’actividat economica que chenera importants beneficios socials dende y t’o medio rural, ta enchegar ferramientas d’emparo, ta establir mecanismos d’acompanyamiento a personas que miran d’emprender colectiva y socialment…, talment mesmo ta demandar a l’administración autonomica u comarcal un esfuerzo ta enchegar un prochecto equivalent a l’Emprendes de Zaragoza pero dirichiu a o medio rural.
Un primer trango podría estar visibilizar qualques prochectos locals que son dispertando grans ilusions: La Sazón en l’Alto Aragón, Chicolates Isabel en Alcorisa, CERAI en diversas comarcas…, con totz ells y muitos atros se podrían establir retz formals y informals que prencipiarán a articular verdaderament o territorio rural aragonés. Unatra fuerte dificultat que caldrá encarar ye a poca conoixencia d’a ESS entre o colectivo d’os achents de desembolique local.
Toda ista situación nos ha levau a un chicot grupo de personas vinculadas a REAS Aragón, l’agroecolochía u a sobiranía alimentaria, qualques habitants de lugars y atras de Zaragoza pero muit ligadas a o medio rural, a prencipiar a trenar una iniciativa d’empente a la ESS en o meyo rural aragonés. Os nuestros primers pasos han estau compartir istas reflexions con atras personas d’o medio rural pus, dende o primer momento, o protagonismo d’iste empente ha d’estar exerciu por as propias personas que vivimos en os lugars.

Dende aquí s’ubre un largo y prometedor camín en o qual toda persona cercana a istos planteamientos trobará a millor acullida y a posibilidat de treballar en colectivo ta meter en o centro d’a economía a las personas, ta sostener una vida digna, ta cudiar y cudiar-nos, tamién en o medio rural aragonés. Si tiens interés en istas qüestions, quiers conoixer mas u podrías aduyar, no dubdes en meter-te en contacto con o nuestro grupo a traviés d’o correu aragonessrural@tutanota.com.
Queremos un buen vivir t’os nuestros lugars. Tu tamién?

Grupo d’empente d’a ESS en o medio rural aragonés

Tu mai tien lugar?

Articlo publicau en Arainfo o 31 d’octubre de 2015.

Yo tendría 12 u 13 anyos, mesmo menos, pero ixa pancarta en a plaza d’o Pilar se me quedó gravada en as ninas y nunca no podré xublidar-la. Estió mientras una manifestación contra o famoso Plan Hidrolochico Nacional, quan milars d’aragonesas unidas pedibanos chuntas que no se fese o trescole, y asinas, a ixena, l’aconseguimos. Y no, no lo febanos porque estasenos insolidarios, como nos tachaban dende qualques meyos estatals, sino porque sabebanos as conseqüencias que tienen os pantanos, conseqüencias que hemos viviu en as nuestras propias carnes, igual como hemos viviu, y vivimos, os efectos d’o secano.

Con 16 anyos tenié a oportunidat d’entrevistar de conchunta con dos companyers de clase a Pedro Arrojo, as suyas parolas tamién me marcoron “quan se fan pantanos, os sedimentos que arrociega o río s’acumulan en o fondo de l’entibo, y deixa de plegar arena en as plachas“ y metemos obstaculos a las especies que han viviu siempre astí, fendo disminuir a biodiversidat. Tant sencillo, tant obvio, que no entendeba porque os politicos insistiban en ixas politicas tant absurdas. Con ixa edat descubrié dos d’as mías novelas favoritas: Imán y O bolito d’as sisellas. A primera, de Ramón J. Sender, una beroya novela de 1930 an que o suyo protagonista torna ta casa dimpués d’una guerra y se troba con que no i hai casa, ni lugar, sino un pantano; a segunda, d’Ánchel Conte, narra a experiencia d’o zaguer verano d’un adolescent en o suyo lugar antes que no lo entiben ta construir un embalse. Qué triste, y quánto diz d’Aragón que dos novelas escritas con 70 anyos de diferencia por dos personas d’o mesmo lugar tiengan una mesma final!

Hue, 85 anyos dimpués d’aquella novela de Sender, continamos exactament igual. O gubierno se piensa que o desembolique ye forachitar a la chent d’as casas suyas ta construir pantanos, ignorando los informes cheolochicos, ignorando que tenemos ya masiaus lugars vuedos como ta fer difuera a la chent que vive feliz en los que continan vivos, ignorando os deseyos d’ixas personas de vivir en as casas que devantoron os lolos d’os lolos d’os suyos lolos y imputando-los por negar-se a ir-se-ne d’astí, ignorando que no amenestemos ixes pantanos ta cosa.

O pasau cabo de semana o programa Salvados adedicó lo suyo espacio a Chanovas, porque i hai bella cosa encara mas dolorosa que que te forachiten d’o tuyo lugar ta fer un pantano: que te forachiten d’o tuyo lugar tirando-te os muebles por a finestra ta que te’n vaigas, con a finalidat de fer un embalse, que dimpués no lo faigan y, amás, te nieguen o dreito a tornar ta casa tuya, como pasó en Chanovas.

Habríanos de recosirar lo que nos fació salir en contra d’o PHN y salir totz a pedir que os vecins de Chanovas sigan duenyos d’o suyo lugar, y que los d’Artieda no haigan d’ir-se-ne nunca.

Sisquiera os politicos s’enteraran, como diz una d’as cantas d’a Ronda de Boltaña, de “que a tierra ye d’os suyos fillos, l’augua de totz, y os ríos son d’a mar“, ta no haber de tornar a leyer nunca mas ixa pancarta que diciba “Tu mai tien lugar? A la mía le’n entiboron”.