A ganadería extensiva aduya a atenuar o cambeo climatico

A ganadería extensiva dispersa as simients d’as plantas d’as qualas s’alimenta, de vez que enriqueix a tierra repartindo lo fiemo por toda l’aria por a quala se mueven os animals, fendo crexer asinas a capacidat d’a tierra pa proporcionar alimento a las plantas. Amás, iste efecto fa puyar l’asimilación de CO2. Seguntes qualques estudios, si se recuperasen os rans de materia organica existents antes que no se desembolicase l’agricultura industrial, se capturaría entre o 30 y o 40% de l’exceso actual de CO2.

Transuancia

Cada ovella transuant treslada diariament unas 5.000 simients y fema o terreno con mas de 3 kilos de fiemo.

Dia Internacional d’os Pueblos Indichenas

Os pueblos indichenas son aquells que preservan culturas tradicionals d’un territorio. A ormino, os pueblos indichenas constituyen una minoría dentro d’os estaus en os quals se troban. Tradicionalment, os pueblos indichenas u pueblos orichinarios, han feito un uso sostenible d’os recursos naturals d’o suyo arredol, conoixendo bien os ciclos d’a naturaleza y de totz os actors que fan parte de l’ecosistema, respectando-los y tenendo siempre en cuenta a las cheneracions futuras. Manimenos, a causa d’as influencias d’o sistema de consumo actual, muitos d’istes lugars son cambiando a suya forma de vida y perdendo una relación ancestral con a tierra y as suyas formas tradicionals de cautivar alimentos, criar animals, recolectar frutos y plantas, cazar y pescar.

O 23 d’aviento de 1994, l’Asambleya Cheneral d’as Nacions Unidas decidió que o Día Internacional d’as Poblacions Indichenas se celebre cada anyo o 9 d’agosto. En ixa calendata se conmemora o día en que o Grupo de Treballo sobre Poblacions Indichenas d’a Subcomisión de Prevención de Discriminacions y Protección a las Minorías celebró a suya primera trobada en 1992. Iste anyo, o Día Internacional d’os Pueblos Indichenas ye dedicau a o dreito a la educación.

Carta d’os ganaders d’ovino y caprino d’a Sierra Norte de Madrit

Att. Ilmo. Sr. Jaime González Taboada
Consellero Medio Ambient, Administración Local
y Ordinación d’o Territorio d’a Comunidat de Madrit
C/ Gran Vía, 3, 6ªplanta
28013 Madrit

En Buitrago de Lozoya, a 1 d’agosto de 2016.

Estimau Consellero Sinyor Taboada,
Os abaixo sinyants, ganaders totz d’ovino y caprino en a redolada con presencia constatada de lupos, asinas como ganaders afíns y organizacions sensibles a ista problematica, le escribimos a present carta dende a posición d’indefensión que a politica ambiental en Espanya y mas concretament en a Comunidat de Madrit nos deixa debant d’a presencia d’iste depredador.
Como especie protechida que ye, entendemos que no puede haber un control cinechetico d’a especie, pero tamién asperamos dita comprensión dende l’Administración que vusté encabeza.

A tornada a iste territorio d’o lupo nos ha feito haber de cambiar de costumbres y maneos a ritmos acceleraus y con costes familiars (mas tiempo de dedicación a o bestiar embreca menos tiempo con as nuestras familias), economicos (adquisición, mantención y seguranzas de cans de treballo, asinas como d’atros materials ganaders adaptaus) y emocionals (nos obliga a vivir con espanto de qué nos trobaremos manyana u a la tornada de l’aturada pa minchar), que entendemos solament nusatros podemos conoixer y sentir. Manimenos, estando ista la nuestra realidat y ya que iste depredador con o qual convivimos a diario ye patrimonio de totz os ciudadans, entendemos que a o menos i hai bells matices administrativos que han d’aduyar a paliar ista situación en a medida d’o posible.

Pasamos agora a reclamar o que vusté tanto ha publicau en os medios de comunicación, asinas como bella sucherencia que entendemos ye necesaria si queremos que a presencia d’o lupo sía compatible con a vida ligada a o campo, o suyo aprofitamiento y cudiau en os nuestros lugars.

Empecipiemos reclamando una lechislación compromesa a la hora d’a chestión d’o territorio, an os que vivimos d’ell no siamos invisibles y en o qual turismo y caza, actividatz ludicas todas ellas y que deterioran o medio ambient con a present lechislación no tiengan mas dreito que os que maniamos o territorio con o nuestro día a día de desbroce, mantenimiento de camins, retirada d’arbols caitos, trasmochos, mantenimiento de pastos de dient y siega y un largo etc. Reclamamos, de conchunta con totz os companyers ganaders de vacuno y equino, estar os que tiengamos un uso prioritario en a custodia d’os nuestros territorios.

Reclamamos que ya que agora hemos d’estar con os nuestros animals en o mont, se facilite a instalación u rehabilitación de cubillars no solament t’os animals, sino t’os ganaders que les acompanyamos y a estar posible con uns minimos de dignidat.

Exichimos una lechislación especifica pa os nuestros cans de treballo, que nos protecha debant d’incidents con turistas con os quals compartimos o territorio. Entendemos que ista lechislación ha de cubrir que vaigan sueltos, con carlancas y sin bozales por totz os nuestros municipios salvando o casco urbano. A iste respecto, entendemos que os costes de mantención, seguranzas y carlancas, han d’estar emparaus por a suya administración ya que pa poder protecher a os nuestros animals cal una gran inversión en istes cans y dau que o sector mantiene pres dende fa cinquanta anyos a encorporación en o nuestro día a día d’istes aliados, dispara os costes de producción en as zonas con presencia de lobo, deixando a las nuestras familias en posicions de desigualdat debant d’atras explotacions y entendemos que a nuestra labor de maneo d’o mont compensa ampliament a os costes que le puede suposar a la suya administración si nos veyemos abocaus a abandonar o nuestro treballo (cuadrillas de retens, bombers, incendios y reforestacions).

Reclamamos que ya que o lupo, asinas como atros animals d’a fauna silvestre tienen tamién costumbres carronyers, igual que permiten a os cazadors con animals sin o control sanitario que nos exichen a nusatros, podamos deixar os calavres d’aquells animals que se nos mueran en o campo, aduyando a paliar d’ista forma a necesidat d’atacar a os animals vivos. Y si a nusatros no nos lo permiten, exichimos que s’obligue a la retirada de nuestros amontes d’os calavres producius por a suya chestión cinegética, ya que entendemos que astí i hai mayor risgo sanitario que en a nuestra reclamación. En iste sentiu les solicitamos que i haiga un control en as cabezas de crabas montesas, que sin contar con a nuestra opinión, han introduciu en os nuestros monts obligando-nos no solament a competir por os pastos de verano, sino metendo en risgo a sanidat d’os nuestros animals. Adhibimos en iste sentiu a frachilidad d’os pastos alpinos d’istas sierras y que por tanto entre totz hemos de cudiar d’a suya no sobreexplotación.

Exichimos que se lechisle no solament sobre os danyos producius por os ataques d’o lupo, sino que se valore economicament feridas, abortos y estrés que reduz a productividat d’as nuestras explotacions. Entendemos que o lechislar solament sobre os animals muertos no cubre as exichencias economicas que pa nusatros suposa o convivir con iste depredador. Amás a percepción d’os danyos, ha d’estar con mayor achilidat.

Pa rematar, y dau que agora a chestión d’os nuestros territorios ha suposau una mayor carga ganadera en istos monts, le solicitamos que igual que en os anyos cinquanta s’expropio a propiedat d’os monts agora, a qui vivimos d’ells y los amenestemos, nos libere d’os pagos de pastos propiedat d’a Comunidat de Madrit. Entendemos que si no s’ha contau con nusatros pa intensificar ista carga ganadera, a o menos s’intente solucionar o problema que nos han chenerau istas politicas.

Atentament le saludamos y exichimos cumpla con os suyos compromisos y asinas lo feremos saber a la resta d’a sociedat con a publicación d’ista carta allá an se nos quiera sentir.

Antibioticos, cría de bestiar y cambeo climatico

Articlo publicau orichinalment o 18 de chulio de 2016 en o Blog de Red Remedia.

L’atro día leyé un articlo que fació que a mía ment se teletransportase t’un cado perdiu en as montanyas que me descubrió Luis. Luis ye, probablement, o zaguer pastor autentico que queda en os Pireneus. Camina d’aquí ent’allá, fendo una golladeta a las suyas crabas, a las suyas vacas, a las suyas yeguas, a las suyas ovellas… Y como que as ovellas no entienden de buegas, tamién s’encarga de controlar de cabo pa quan bell que atro rabanyo que s’escapa d’o pastor y d’os chendarmes. Mesmo quan desfallece bell montanyero, por astí amaneixe ell, pa fer-les mascar yerba de pedreguera y reponer-se d’a hipoglucemia.

Y no’n ye solo que por ixo, sino porque amas ye d’os pocos pastors que continan recurrindo a la conoixencia tradicional, a os sabers que l’amostró o suyo yayo, basaus en l’uso de plantas, p’aprevenir as malotías d’o suyo bestiar, curar-les as feridas y as infeccions, facilitar que s’amarezcan…

Manimenos, Luis ye un bicho raro en periglo d’extinción. Ya no i quedan quasi pastors, y os pocos que en quedan, fa tiempo que cambioron l’olio de chinebro por a enrofloxacina. “Ye que tenemos 2000 ovellas en a finca, y 1000 son parindo. No nos la podemos chugar” me diz Miguel, un extremenyo enamorau d’as suyas ovellas y as suyas someras que tamién ye un bicho raro, porque os chovens que deciden estar ganaders tamién son, a día de hue, sers dignos d’estudeo.

Y claro, en realidat, o problema no ye que i haiga pocos pastors, sino que o problema ye que agora pa salir entabant has de tener 2000 ovellas y fer mil papels; cal dar a os animals un determinau pienso, porque sino no engrasan igual y alavez no se venden igual; cal concentrar os partos y tener tres parideras en dos anyos… Y con tanto cordero chunto, a la fin as diarreras van que vuelan y a sola solución acaba estando recurrir a antibioticos y antiparasitarios.

O caso ye, que tot isto vinió a la mía cabeza porque yo me facié alcordanza de Luis, y m’alcordé de Luis porque priva os antibioticos y l’articlo que yo leyeba tractaba sobre un estudeo que heba contrimostrau que l’uso sistematico d’antibioticos en ganadería no solo creya resistencias, sino que tamién fa puyar a emisión de gases d’efecto hibernadero. Ta contrimostrar-lo, investigadors d’as Universidatz de Colorado y Helsinki administroron un antibitico d’amplo espectro y d’uso común a un grupo de vacas con l’obchectivo de seguir o recorriu de l’antibiotico dende a suya administración en l’animal. O que descubrioron estió que os residuos de l’antibiotico repuyaus en as feces, alteraban a microbiota d’o sistema dichestivo d’os escarabachos piloters, coleopteros esencials pa completar o ciclo d’o carbono y p’amillorar a fertilidat d’os insectos, asinas como pa combatir qualques plagas.

D’atra man, tamién observoron que con l’antibiótico as vacas desprendeban 1,8 veces mas metano (gas d’efecto hibernadero) en as feces. Amás, en una entrevista realizada por a BBC a Tobin Hammer, un d’os responsables d’o estudeo, iste aseguraba que “ye probable que os antibioticos puyen tamién os rans de metano eructau”, que ye a forma prencipal por a quala os remugants eliminan o metano, manimenos, no podioron medir-lo en o suyo estudeo.

[cml_meya_alt itz='1442']vaca bc3[/cml_meya_alt]

A noticia d’a BBC concluiba asegurando que iste feito suposaba un trucazo pa os ganaders, y yo pensaba en Luis, y en Miguel, y en Antonio… Y en tantos y tantos ganaders que administran antibioticos porque solament asinas pueden aconseguir o ran de producción que les exiche o mercau ta poder abastecer-se de toda a cantidat demandada de productos d’orichen animal. Y en realidat, me pensaba yo con a mía ment refuchiada en as montanyas, habría d’estar un truco pa os consumidors, y istes habrían d’estar conscients de l’impacto ambiental d’a virolla, pero ixo, millor, tos lo conto unatro día.

Os chueves d’Expoforga

O pasau chueves 12 de mayo, prencipioron as chornadas tecnicas “Os chueves d’Expoforga“, previas a la celebración d’iste certamen que tendrá puesto en Puent d’a Reina de Chaca os días 4 y 5 de chunyo. En a primera sesión d’istas chornadas, titulada “a fruticultura de montanya, una alternativa de futuro”, se charró d’as caracteristicas d’iste tipo de producción, d’a suya recuperación y mesa en valor.

O proximo chueves 19 de mayo, a chornada será dedicada a la Ganadería extensiva de montanya, y serán as investigadoras d’o Centro d’Investigación y Tecnolochía Agroalimentaria d’Aragón (CITA) Isabel Casasús, Albina Sanz y Margalida Joy qui charrarán d’os 30 anyos d’investigación en ganadería en a Finca Experimental d’a Garcipollera, d’o maneo reproductivo de vacas nodrizas en condicions extensivas y de l’efecto d’o forrache en a calidat d’a carne d’os corderos de montanya. L’actividat prencipiará a las 11 horas en a Finca a Garcipollera y finalizará con una visita tecnica a la explotación ganadera de dita finca. [Ta participar en ista actividat ye necesario inscribir-se en ferias@jacetania.es u en o telefono 974356980]

A zaguera d’as chornadas se celebrará o chueves 26 de mayo, será centrada en a custodia d’o territorio y contará con a presencia de Jorge Abril, president de l’Asociación Desembolique d’o Maestrazgo y secretario tecnico d’o Ret Aragonés de Custodia d’o Territorio. Entre a trobada, que tendrá puesto en a Siede d’a Comarca d’a Chacetania de 10 a 14h., se presentarán experiencias practicas y se discutirán oportunidatz t’a custodia d’o territorio en a redolada.

D’atra man, d’o 31 de mayo a o 2 de chunyo se celebrará a Semana Agraria d’a Chacetania, organizada por a Unión d’Agricultors y Ganaders d’Aragón (UAGA) y en a quala, se celebrará una chornada sobre regadíos socials o martes 31 de mayo en Xabierregai, unatra sobre chestión de monts o 1 de chunyo en Echo y unatra ponencia sobre politica agraria comuna (PAC) o 2 de chunyo en Baraguás.

Bestiarium: Biodiversidat rural

En Espanya existen arredol de 200 razas d’animals domesticos, que a lo largo d’os sieglos han iu conformando un patrimonio chenetico d’incalculable valor. Se tracta de razas perfectament adaptadas a las malotías locals, a las adversidatz climaticas, biolochicas, cheolochicas, etc… Autenticas alfayas que hue, en o caso d’a mayoría d’as nuestras razas, se troban en claro periglo d’extinción y, con ellas, os ecosistemas que habitan, a cultura que les arrocla y os modos de vida tradicionals d’as nuestras comarcas.

Bestiarium ye un prochecto d’o fotografo José Barea, que tiene a finalidat de dar a conoixer as nuestras razas autoctonas dende una anvista singular. Animals amanaus y de vez desconoixius que, a o modo d’os antigos bestiarios meyevals, se nos amuestran a traviés d’una galería de retratos de gran fuerza visual.

As imachens que componen a exposición, tractan de crebar a distancia dende a quala somos acostumbraus a alufrar a las nuestras razas. Agora ye a suya uellada a que se crucea con a nuestra, transmitindo toda a fuerza y a honestidat que da o cara a cara, sin cosa que perturbe ixe inte de comunicación.

Iste prochecto, financiau por a Federación de Razas Autoctonas Espanyolas (FEDERAPES) y dirichiu a o publico en cheneral, s’enguera o mierques 18 de mayo a las 19,30 horas en l’Aula Cultural Santo Benito de Calatayut, an remanirá dica o 30 de mayo. Podrá visitar-se de luns a sabado en horario de 19 a 21 horas.

Bestiarium ye o resultau de mas de cinco anyos de treballo y milars de kilometros recorrius ta plegar dica os puestos mas reconditos d’a peninsula y d’as islas ta trayer-nos os retratos d’uns animals centenarios que se resisten a desapareixer.

[cml_meya_alt itz='1406']Razas aragonesas[/cml_meya_alt]

Por qué ye insostenible a cría industrial de bestiar?

En abril de 2016 a Plataforma Loporzano Sin Ganadería Intensiva organizó una marcha ta protestar contra a instalación de dos explotacions de porcino en iste municipio oscense. L’actividat, que pretendeba dar a conoixer l’entorno ta concienciar d’a suya alta valor ecolochica, arrocló a mas de trecientas personas y salió en quantos medios de comunicación. O problema d’as torres industrials no ye exclusivo de Loporzano, y en atras zonas d’a provincia de Uesca, como a Canal de Berdún, s’ha aconseguiu, gracias a o ficacio d’a plataforma Stop  Cerdos Canal de Berdún,  que os concellos metan fin, a o menos temporalment, a la proliferación d’explotacions industrials. Manimenos, gran parte d’a chent que vive en as ciudatz, luen d’os problemas d’o campo, no entiende a oposición a iste tipo de producción.

Primero de tot: Qué ye a cría de bestiar industrial?

[cml_meya_alt id='1379']g[/cml_meya_alt]

A cría de bestiar industrial ye una forma de producción ganadera muit tecnificada que se mira de producir o maximo en o menor tiempo posible. A ganadería industrial ye una forma de producción intensiva, que se caracteriza por no estar ligada a la tierra, ye dicir, os animals no son pastando sino que se troban en naus baixo unas condicions constants de temperatura, luz y humidat creyadas de traza artificial, cosa por a qual importa igual en qué parte d’o mundo se troben. Amás, se fan servir animals de razas muit seleccionadas, conoixidas como “razas industrials”, isto ye, son animals que s’han seleccionau ta tener elevaus rendimientos en muit poco tiempo, por o qual son propensos a padeixer quantas malotías. A diferencia d’a cría extensiva de bestiar, en a intensiva os animals no interactuan con o medio en o qual se troban, sino que son maquinas dentro d’una industria.

Iste tipo de producción s’expande a escape dau que obtiene elevaus rendimientos en poco tiempo, no le afectan as adversidatz climaticas, y en depender de piensos, no le afectan tant dreitament as malas culles u a falta de pasto como a atros tipos de producción. D’atra man, a cría intensiva chenera productos homocheneos mientras tot l’anyo, cosa que fa mas facil a suya comercialización.

Alavez, qué tien de malo a ganadería industrial?

O prencipal motivo por o qual os vecins d’istes municipios s’oposan a la implantación de torres de porcino en o suyo entorno, ye por a contaminación que cheneran. As deyeccions d’istes animals pueden emplegar-se como fertilizants, manimenos, en estar un tipo de cría no ligau a la tierra, no se disposa d’a superficie necesaria ta espardir tantos purines como se cheneran y un exceso d’istes provoca contaminación d’o sulero y d’os aqüifers por abundancia de nitratos (procedents d’as feces d’os focins). Seguntes l’Achencia Catalana de l’Augua (ACA) o 15% d’os municipios catalans tien problemas de suministro d’augua por contener mas de 50 miligramos de nitrato por litro d’augua, limite que a Organización Mundial d’a Salut (OMS) recomienda no superar t’o consumo humano. Ta guarenciar l’abastecimiento d’augua potable a la ciudadanía, o gubierno catalán invierte mas de 6 millons d’euros anuals, asinas que a la fin, a carne de latón, no sale tant barata.

[cml_meya_alt id='1375']Explotación intensiva de cerdos d'engorde.[/cml_meya_alt]
Explotación intensiva de latons d’engorde.

Amás, iste tipo de producción, por as suyas caracteristicas de cría, an se troban muitos animals en poco espacio, y, por tanto, en condicions d’hichiene y de buenpasar deficients, existe una rapida difusión de malotías, motivo por o qual se suministran sistematicament antibioticos y atros farmacos a os animals, antes que no enfermen, como medida de prevención. Tot y que en Europa existe un tiempo minimo d’aspera que ha de pasar dende que l’animal ye tractau dica que va t’o matadero, siempre existe posibilidat que queden residuos y se desemboliquen resistencias. De feito, seguntes datos d’o Centro pa o Control y a Prevención d’as Malotías Infecciosas en EEUU, se calcula que en ixe país unas 23.000 personas mueren a l’anyo y uns dos millons enferman por virus y bacterias que han desembolicau resistencia a os antibioticos, a causa d’un uso excesivo d’os mesmos.

D’atra man, estudeos levaus a cabo en EE. UU. concluyen que iste tipo de torres destruyen o triple de emplegos d’os que se’n cheneran, ya que en estar explotacions muit automatizadas requieren muit poca man d’obra, y os treballos que creya son de pior calidat, precarios y mal remuneraus.

[cml_meya_alt id='1377']Culle de soya.[/cml_meya_alt]
Culle de soya.

Como s’ha comentau, en estar un tipo de cría de bestiar no ligada a la tierra, a suya alimentación ye a base de piensos. Istes piensos se componen prencipalment de tortas de simients oleachinosas (75,6%), constituyidas fundamentalment por soya procedent d’America Latina, an se deforesta a chungla y se desplaza a las comunidatz nativas pa cautivar ista leguminosa. Seguntes l’informe Alimentos Kilometricos realizau por Amigos d’a Tierra, “s’estima que dau o consumo europeu de productos carnicos y a dependencia d’a soya d’o sistema de producción animal, Europa ameneste cada anyo quasi 11 millons d’hectarias cautivadas de soya, un aria equivalent a toda a superficie cultivable d’Alemanya.” Iste informe tamién sinyala que en 2007 s’importoron en Espanya 14,65 megatoneladas de piensos p’a ganadería, un 55% mas que en 1995, que recorrioron 7.901 kilómetros de meya, emitindo 827.651 toneladas de CO2 a l’atmosfera.

A ganadería industrial ye acabando con a cría de bestiar tradicional, muit ligada a la tierra y que contribuye a fixar población en o meyo rural y a mantener o paisache que nos rodea. Seguntes l’Asociación Transuancia y Naturaleza, “cada ovella transuant treslada diariament unas 5.000 simients y abona o terreno con mas de 3 kg de fiemo, y cada vaca aporta 50.000 simients y uns 30 kg de fiemo, a lo largo de bels 20 Km. diarios de recorriu. Por tanto, cada rabanyo d’1.000 ovellas u de 100 vacas transuants dispersa mas de 150 millons de simients y unas 100 toneladas d’abono, a lo largo de mas de 500 kilometros de vals, ríos, laderas, montanyas y mesetas, entre os suyos desplazamientos d’aproximadament un mes caminando por as canyadas.” Por desgracia, iste modelo de cría de bestiar ye en periglo d’extinción, mientras que as explotacions idustrials proliferan.

Y qué puedo fer yo?

Como diz André Pochon, agricultor chubilau, en o documental Ama-me enCARNEcidament, “o consumidor ye l’achent que aboca a maquina ent’a sensatez u ent’a locura. Si o consumidor sigue tolerando qualsiquier coseta, a maquinaria no s’aturará. Pero si refusa iste tipo de producción, os fabricants se veyerán obligaus a adaptar-se a la demanda.” Cambiando os nuestros costumbres de consumo y estando conscients de l’orichen d’os alimentos que minchamos, podemos abocar a maquina ent’a sensatez y a sostenibilidat.